امام صادق ( ع ) احتمال اخير را تأييد مىكند . « 1 » چنان كه اين روايت نيز مؤيد همين مطلب است كه پيامبر ( ص ) را فرشته‌اى بود كه آن حضرت را به انجام اخلاق حسنه فرمان مىداد و پيش از آنكه قرآن فرود آيد ، فرشته خود را به او نشان مىداد . . . « 2 » احتمال ديگر آن است كه قرآن در شب قدر به طور دفعى نازل شده باشد ، اما رسول خدا ( ص ) مأمور به ابلاغ آن نگرديد . سپس در مناسبت‌هاى مختلف به صورت تدريجى فرود آمد تا آن را به مردم ابلاغ نمايد . ج . آغاز وحى آغاز وحى در غار حراء بود . اين غار روى كوه نور واقع است كه در سه ميلى شهر مكّه قرار دارد . گفته مىشود ، جبل النور همان كوه فاران است كه در تورات آمده است ، جز اين كه ظاهرا فاران نام كوه‌هاى مكّه است نه فقط كوه نور . ياقوت حموى در فرهنگ جغرافيايى خود ، معجم البلدان به اين نكته تصريح كرده است . رسول اكرم ( ص ) در اين غار مطابق شريعتى كه برايش ثابت شده بود ، عبادت مىكرد . عبد المطلب نيز پيش از نوه‌اش در همين غار عبادت مىكرد . نخستين آيه‌اى كه بر پيامبر ( ص ) فرود آمد ، اين آيات بود ؛ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ، خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ . « 3 » به نام خداوند رحمتگر مهربان ، بخوان به نام پروردگارت كه آفريد ، انسان را از علق آفريد . اين مطلب از اهل بيت ( ع ) روايت شده است . « 4 » چنان كه از ديگران هم به

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، 1 / 53 ؛ 92 / 38 . ( 2 ) . التمهيد فى علوم القرآن ، 1 / 83 . ( 3 ) . علق ( 96 ) : 1 - 2 . ( 4 ) . البرهان فى تفسير القرآن ، 1 / 29 .